وزنه تعادل و قاب وزنه و قطعات آسانسور

قطعات آسانسور بخش 4

قاب وزنه بخشی از قطعات آسانسور است که وظیفه اصلی آن برقراری تعادل و توازن سازی بار ثابت روی فلکه موتور آسانسور و جبران وزن کابین و ظرفیت آن است. همانطور که می دانید آسانسور از زمان های دوردست نیز به صورت سنتی و به شکل قرقره های ثابت و متحرک استفاده می شده و به طور کلی از قوانین قرقره ها در علم فیزیک پیروی می کند. در قوانین قرقره ها تعادل بین دو سر طناب امری بسیار مهم می باشد. به عنوان مثالی ساده اگر در یک سر طناب باری به جرم 100 کیلوگرم داشته باشیم باید در آن سر طناب نیز وزنه یا سنگی با همان سنگینی داشته باشیم تا نیاز به نیروی زیادی برای بالا بردن بار نداشته باشیم. در آسانسور های کششی نیز به همین شکل همیشه در یک طرف کابین وجود داشته و در طرف دیگر قاب وزنه، تا تعادل کاملا برقرار شده و قاب وزنه مقداری از وزن کابین را خنثی کند تا موتور فشار زیادی را متحمل نشده و با نیروی کمتری کابین را جابجا کند. در واقع قاب وزنه سازه ای فلزی است متشکل از نبشی و ناودانی که به صورت پیچ و مهره و یا جوش کاری به هم متصل شده و چهار چوبی فلزی ایجاد کرده که وزنه های تعادل در داخل آن قرار می گیرند. به دلیل شکل خاصی که وزنه ها دارند به راحتی روی یکدیگر قرار گرفته و در جای خود فیکس می شوند. پس از اینکه وزنه ها روی هم قرار گرفتند یک بست نگه دارنده که معمولا نبشی می باشد روی آخرین وزنه قرار گرفته و در قاب فیکس می شود تا از تکان خوردن و افتادن وزنه ها جلو گیری کند. خود وزنه های تعادل نیز  در جنس و ابعاد مختلفی می باشند که در زیر به آنها می پردازیم.

    وزنه های تعادل

همانطور که گفته شد کار وزنه تعادل آسانسور ایجاد توازن و جبران وزن کابین و ظرفیت آن است. وزنه ها از لحاظ جنس ساختاری به سه دسته بتونی، چدنی و سربی تقسیم می شوند که در این سه دسته به ترتیب بالاترین چگالی را سرب و سپس چدن و در آخر بتون دارا می باشند. همانطور که اطلاع دارید نسبت جرم یک جسم به حجم آن را چگالی می نامند. پس در واقع اگر حجم یا اندازه ی هر سه وزنه بالا یکسان باشد، سرب از چدن و چدن از بتون سنگین تر می باشد. وزنه ها ی تعادل که حدودا وزن آنها 35 کیلوگرم در نظر گرفته می شود در ابعاد 57،67،77،87،97،107 سانتی متر موجود می باشند که بسته به نوع و محاسبات هر آسانسور متفاوت اند.

 

    اتصال قاب وزنه به کابین با سیم بکسل

همانطور که اطلاع دارید قاب وزنه و کابین از طریق سیم بکسل به یکدیگر متصل شده و در جهت عکس یکدیگر حرکت می کنند. به عنوان مثال زمانی که کابین رو به بالا حرکت می کند قاب وزنه به سمت پایین و زمانی که کابین به سمت پایین حرکت می کند قاب وزنه به سمت بالا حرکت کرده و تعادل بدین صورت بر قرار می شود. هم روی کابین و هم روی قاب وزنه پلیت هایی تعبیه می شود که بسته به نوع آسانسور دارای چند سوراخ اند (حد اقل 6 سوراخ)، که سیم بکسل ها به وسیله سر بکسل در این سوراخ ها فیکس شده و کابین را به قاب وزنه متصل می کنند. البته در این میان موتور نیز وجود داشته و سیم بکسل ها پس از قرار گرفتن در شیار های فلکه موتور از یک سمت به کابین و از سمت دیگر به قاب وزنه متصل می شوند. در واقع می توان گفت کلیه وزن قاب وزنه و کابین روی فلکه موتور قرار گرفته و  فلکه موتور که یکی از مهمترین قطعات آسانسور نگه دارنده کلیه بار یا وزن  است. در زیر با شکلی ساده تفهیم این موضوع را آسان تر می کنیم.

 

    طراحی موقعیت کابین و قاب وزنه نسبت به یکدیگر

در طراحی قطعات آسانسور موقیت قاب وزنه را نسبت به کابین به دو صورت وزنه پشت و وزنه مجاور یا وزنه بغل می توان طراحی کرد. در مطالب و اشکال زیر به بررسی این دو حالت می پردازیم.

    طراحی وزنه پشت

همانطور که از نامش پیداست در موقعیت وزنه پشت، قاب وزنه در پشت کابین طراحی شده و موقعیت کابین با نسبت درب کابین و ورود مسافران سنجیده می شود. این طراحی در پروژه هایی انجام می شود که فضای لازم برای قاب وزنه در عمق چاه وجود داشته و به عبارتی دیگر عمق چاه از عرض آن بیشتر باشد تا در اجرای قاب وزنه مشکلی ایجاد نشود.

 

    طراحی وزنه مجاور ( وزنه بغل )

در طراحی وزنه بغل، قاب وزنه در سمت راست یا چپ کابین قرار می گیرد و این طراحی معمولا در پروژه هایی که کابین دارای دو درب رو به رو (تونلی)  می باشد و یا زمانی که عرض چاه از عمق آن بیشتر باشد انجام می گیرد. در پروژه هایی که دارای دو درب روبرو می باشند به دلیل تداخل قاب وزنه با درب پشتی دیگر نمی توان وزنه پشت طراحی کرد و ناچار به طراحی    ریل آسانسور وزنه بغل می شویم.

در پروژه هایی نیز که عرض چاه از عمق آن بیشتر باشد فضایی برای اجرای قاب وزنه در پشت کابین وجود نداشته و ناچارا قاب وزنه را در قسمت مجاور یا کناری کابین اجرا می کنیم. البته در چنین پروژه هایی نیز می توان عمق کابین را کم و سیستم وزنه پشت را طراحی و اجرا کرد، اما در این صورت زیبایی مربع شکل کابین از دست رفته و به صورت مستطیلی بد شکل و دراز خواهد شد. به همین علت اجرای وزنه بغل باعث زیبایی کابین می شود. همانطور که در شکل های وزنه بغل مشاهده می کنید کلافی u شکل بین کابین و قاب وزنه قرار می گیرد تا نگه دارنده ریل های قاب وزنه و ریل یک سمت کابین بوده و براکت های ریل روی آن قرار گیرد.

    محاسبه وزن قاب وزنه در آسانسور

همانطور که گفته شد وزن قاب وزنه نقشی مهم در تعادل و توازن آسانسور دارد و به همین دلیل باید در محاسبه آن اشتباهی رخ ندهد. در فرمول محاسبات آسانسور، وزن قاب وزنه مساوی است با وزن کابین به اضافه نصف ظرفیت کابین. همانطور که می دانید منظور از ظرفیت کابین همان وزن سر نشینان آن می باشد و شاید در اینجا این سوال برایتان ایجاد شود که چرا باید نصف ظرفیت کابین را در نظر بگیریم؟ پاسخ این است که اگر شما کل ظرفیت کابین را در نظر بگیرید هنگامی که کابین خالی است وزن قاب وزنه خیلی سنگین تر بوده و هنگام سکون یا حرکت موتور بار زیادی را متحمل شده و فشار زیادی بر آن وارد می شود. به همین دلیل نصف ظرفیت را در نظر می گیرند تا هم در وضعیت خالی کابین و هم در وضعیت پر، تعادل برقرار باشد. به عنوان مثال اگر کابین شما 400 کیلوگرم باشد و کل ظرفیت آن 450 کیلو گرم (6 نفره) باشد محاسبه وزن قاب وزنه به صورت زیر می باشد.

 

وزن قاب وزنه = وزن کابین + نصف ظرفیت کابین

625      =    400     +        225

دیدگاه ها 0

درباره این مطلب دیدگاهی ارسال کنید